Hanko (jap. 判子) to osobista pieczęć, która w Japonii zastępuje podpis. Często ma okrągły lub kwadratowy kształt i jest wykonane kamienia, plastiku lub z drewna. Na hanko jest wygrawerowane nazwisko lub imię właściciela, zapisane znakami kanji (lub katakany). Hanko jest używane do potwierdzania tożsamości, zawierania umów, otwierania kont bankowych i wielu innych czynności. Istnieją różne rodzaje hanko, w zależności od stopnia formalności i przeznaczenia dokumentu.

Niektóre pieczęcie (inkan jap. 印鑑) są tak ważne, że trzeba je zarejestrować w urzędzie i przechowywać w bezpiecznym miejscu. Są unikatową i niepowtarzalne, ponieważ są wyryte ręcznie. Odcisk takiej pieczęci jest bardzo trudny do podrobienia, niektórzy twierdzą, że wręcz niemożliwy! Inkan muszą mieć określone wymiary, kształt, czcionkę. Powinny być wykonane z określonych materiałów.

W japońskich pieczęciach wykorzystywany jest kaligraficzny styl tensho. Styl ten jest najbardziej podobny do pisma obrazkowego. Tensho ma wiele historycznych odmian, do bardziej oficjalnych zastosowań służą te starsze style.

Pieczęcie jako podpis dotarły do Japonii przez Chiny. Początkowo zaczęto jej używać jako publicznej pieczęci rządu i lokalnych władców a w okresach Heian i Kamakura utrwalił się zwyczaj używania pieczęci osobistej.

Każdy Japończyk zmuszony jest posiadać najpotrzebniejsze hanko i inkan – czyli pieczątki rejestrowane i nierejestrowane. Te pierwsze mżona zamówić w firmie, która zajmuje się produkcja pieczątek maszynowo, te drugie zaś muszą być wykonane ręcznie w drewnie, nefrycie, steatycie, kamieniu. Tusz-pasta do ich odbijania zawsze kolor czerwony (jaskrawa czerwień lub cynober). Osoby z zagranicy mieszkające w Japonii robią zwykle katakana hanko. Ponieważ katakana jest alfabetem fonetycznym, nie ma znaczenia takiego jak kanji, ale nadaje się do osobistej identyfikacji.

Rodzaje japońskich pieczęci:

• Jitsu-in (jap. 実印) – najważniejsza, urzędowa pieczęć. Musi być zarejestrowana w lokalnym urzędzie miasta lub gminy. Jest niezbędna przy transakcjach o dużej wadze prawnej, takich jak zakup domu, samochodu czy podpisywanie umów o kredytowych.
• Ginkō-in (jap. 銀行印) – pieczęć bankowa, służąca wyłącznie do formalności związanych z kontem bankowym (np. podejmowanie większych kwot gotówki).
• Mitome-in (jap. 認印) – pieczęć nieformalna do codziennego użytku. Służy do potwierdzania odbioru przesyłek, podpisywania list obecności lub mniej istotnych dokumentów w biurze. Można ją kupić „od ręki” nawet w popularnych sklepach wielobranżowych.
• Gagō-in (jap. 雅号印) – pieczęć służąca artystom do oznaczania swoich prac. Jest to pieczęć z imieniem (pseudonimem) artystycznym, które często otrzymują od swojego mistrza lub wybierają sami, by odzwierciedlało ich styl lub filozofię.